İstanbulda Ders Çalışılabilecek Kütüphaneler

EĞİTİM

Yazar: Sıdıka Selin Aydınlı

“Vizeleri yeni atlatmışken finaller de şimdi nesi diye geçiriyorsun?” içinden biliyorum. Ancak her üniversiteli kadar sen de biliyorsun ki vizeler başladıktan sonra araya hiç zaman girmemiş gibi finaller vizelerin devamıymış da takip ediyormuş hissiyatı veriyor. Vizeler şöyle ya da böyle geçti, iyi ya da kötü… Notlarımız bizi mutlu etti ya da etmedi. Etmediyse de üzme kendini. Şimdi sıra takvimin çat kapı geldiği finallerde. Peki… Vizelerde seni mutlu eden notlarını daha da mutlu edici hâle getirmek, mutlu etmeyen notlarını ise mutlu edici olmasını sağlamak amacıyla senin için biraz araştırma yaptım. Ulaşımı kolay, elinle koymuş gibi bulabileceğin kütüphaneleri senin için derledim. Biliyorum, sen de bu derlemenin hakkını vereceksin. Haydi, bu elimizle koymuş gibi bulabileceğimiz kütüphaneler nelermiş ve nerelerdeymiş bir bakalım!

Atatürk Kitaplığı

İstanbul’un kalbinde yani Taksim’de yer alan bu kütüphane, Cumhuriyet döneminin ilk kütüphanelerindendir. Bu kütüphanede, beş yüz bine yakın kitap bulunuyor. Kütüphane kurucularından Osman Ergin, Muallim Cevdet, Haşim İşcan ve Muhsin Ertuğrul başta olmak üzere yüze yakın kişinin şahsi kitap koleksiyonları da mevcut. Elli bine yakın çeşitli yazma, albüm, atlas, harita, takvim, salname, kartpostal, gazete, Atatürk ve İstanbul’a dair özel koleksiyonlara ev sahipliği yapıyor. Ödünç kitap verme, eski ve yeni eserlerin dijital ortamda sunulması gibi hizmetler de veriyor. Atatürk Kitaplığı her gün 24 saat açık. 00:00-06:00 saatleri arasında güvenlik gerekçesiyle, e çünkü sonuçta Taksim, dışarıdan okuyucu alınmadığını ne yazık ki söylemeden geçemeyeceğim. İstanbul’un en merkezî yerinde olması Atatürk Kitaplığı’nın cezbedici yanlarından biridir. Bir de muhteşem boğaz manzarasının senin çalışmana eşlik etmesi bir diğer cezbedici yanı değildir de nedir?

“İyi de ben bu Atatürk Kitaplığı’na nasıl giderim?" diye sorduğunu duyar gibiyim. Sakın telaş yapma; bu bilgileri, hemen seninle paylaşacağım. Taksim Meydanı’na yalnızca 9 dk. yürüme mesafesi olan bir yerde, Gezi Parkı’nın tam arkasında, metro istasyonunun Gezi Parkı Girişi kısmından da 6 dk. yürüme mesafesinde. Taksim Metrosu’ndan çıkıp da bu kısa yürüme mesafesini tamamlaman sonucunda seni bu yer karşılayacak. Final haftasında gittiğin için uzun kuyruklar görebilirsin, içeride çalışanlar çıkacak da sen gireceksin... Biraz zahmetli ancak değdiğini fark edeceksin. Kimliğini güvenlik görevlisine verdikten sonra güvenlik görevlisi hangi masa boş ise sana o masanın numarasının da yer aldığı manyetikli turnike kartı verecek. Orada ne kadar kaldığınla ilgili bir süre sınırlaması yok ancak molanı ne kadar kısa tutarsan o kadar iyi olacaktır. Aksi takdirde eşyaların oradan alınıp yerin bir başka çalışmak isteyen arkadaşa takdim edilecektir.

Açık adresini de buraya iliştiriyorum ki konum uygulamalarından çok daha rahat bul diye: Gümüşsuyu Mahallesi, Miralay Şefikbey Sk. No:6, 34437 Beyoğlu/İstanbul


Beyazıt Devlet Kütüphanesi

Ülkemizin devlet eliyle kurulan ilk kütüphanesi olan Beyazıt Devlet Kütüphanesi, 24 Haziran 1884 tarihinde, Beyazıt Külliyesi’nin İmaret kısmında hizmete açılmıştır. Açıldığında “Kütüphane-i Umûmî-i Osmanî” olan adı, 1961 yılında toplanan VII. Milli Eğitim Şûrasında (danışma kurulunda) alınan kararla “Beyazıt Devlet Kütüphanesi” olarak değiştirilmiş.       

Kütüphane, yurdumuzda kütüphanecilik alanında pek çok “ilk” lerin uygulamaya konulduğu bir kütüphane. Kütüphanemizde ilk cilt atölyesi ve matbaa Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde kurulmuş. Yine 24 Nisan 1952 tarihinde kütüphanenin bir bölümünde Türkiye’de ilk defa tam donanımlı “Beyazıt Çocuk Kütüphanesi” açılmış ancak sonraki yıllarda oluşan yer darlığı nedeniyle 1961 tarihinde kapatılmak zorunda kalınmış. Kurulduğu yıllarda, en az yarım asır önce modern kütüphanecilik alanında uygulanılmaya başlanan modern kataloglama çalışmalarına ilk kez Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde başlanmış. Derleme, bağış ve resmi kurumlardan gelen kitap, broşür, dergi, gazete, harita, kartpostal, afiş, yazma eser vb. gibi fikir ve sanat ürünlerini düzenlemek ve gelecek kuşaklara aktarılmak üzere elverişli ortamlarda saklamak öncelikli amacı.  Hepimizin bilgi edinmek, kendimizi yetiştirmek ve zamanımızı değerlendirmek için kitaplardan ve diğer bilgi kaynaklarından serbestçe ve ücretsiz olarak yararlanmamızı sağlamak kütüphanenin diğer amaçları arasında.
 

Kütüphanede bulunan toplam doküman sayısı neredeyse bir milyonun üzerinde.  Görme engelli dostlarımızın da yararlanabileceği, yine kütüphanedeki bölümde üretilen beş bin adet sesli kitap mevcut. Kitap dışında afiş, pul gibi koleksiyonlar da bu kütüphanede yer alıyor. Bu “ilk” lerin kütüphanesinin can alıcı diğer noktasıysa her gün 24 saat okuyuculara hizmet veriyor.

Nasıl mı ulaşacaksın? Bağcılar – Kabataş tramvay hattına binip Beyazıt – Kapalı Çarşı (Beyazıt – Gırand Bazaa) istasyonunda inip 7 dk. kadar yürüyeceksin. Hepsi bu.

Yine de belki lüzumlu görürsün: Beyazıt Mh., Çadırcılar Cd. No:4, 34126 Fatih/İstanbul


Merkezefendi Şehir Kütüphanesi

Üçüncü sırada bu kütüphaneden bahsetmemin sebebi ise bu kütüphanenin de tıpkı Atatürk Kitaplığı ve Beyazıt Devlet Kütüphanesi gibi her gün 24 saat açık olması. Atatürk Kitaplığı’ndan farklı olarak günün her saati dışarıdan okuyucu alıyor. 00.00 – 06.00 saatleri de buna dahil anlayacağın.

İstanbul’un en donanımlı şehir kütüphanesi Zeytinburnu Merkezefendi’de hizmet veriyor. Yenikapı Mevlevihanesi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Panaroma 1453 Tarih Müzesi, Merkezefendi Camii, Merkezefendi Mezarlığı, Nağmedar gibi şehrin tarihi ve kültürel açıdan önemli mekânlarına komşuluk ediyor. Büyük bir bölümü şehir temalı kitaplara ayrılan, şehirler üzerine yazılmış ve dünyanın her yerindeki farklı şehirler üzerine yapılan çalışmaları tek bir çatı altında toplayan kütüphane sosyal ve kültürel anlamda da hafıza görevi üstleniyor. Ücretsiz çay, kahve ve günün belirli saatlerinde de çorba ikramı yapılması da cabası. 

Peki bu kütüphane nerede? Bu kütüphane Cevizlibağ metrobüs ve Cevizlibağ – Atatürk Öğrenci Yurdu tramvay istasyonuna yalnızca 10 dk. yürüme mesafesinde. Bu kısa yürüme mesafesinden sonra kütüphaneye ulaşacaksın. Bu kütüphaneye mesai saatleri içinde üye olmanla sana özel bir kart çıkaracaklar ve sen dilediğin gibi manyetikli bu kartla turnikeden geçebileceksin. Mola süreni turnikenin hemen yanında yer alan makineden kartını okutarak belirleyeceksin ve belirlediğin sürenin sonunda mutlaka yerinde olmalısın. Unutma, en fazla bir saat yemek molası verebilirsin!

Konum uygulamalarından yer adı çıkmazsa eğer açık adresi şöyle: Merkezefendi Mahallesi, Dere Sk. No:7, 34015 Zeytinburnu/İstanbul


Kadıköy Belediyesi – Tarih, Edebiyat, Sanat Kütüphanesi ve Kültür Merkezi (TESAK)
 

İstanbul Anadolu Yakası’nın merkezi olarak görülen Kadıköy’de olması açısından önemli bir yerde olan TESAK, Kadıköy'de Belediye Şubesi olarak inşa ediliyor önce. O günlerin Kadıköy Şube Başkanı ise değerli bilim, kültür, sanat adamı Celal Esat (Arseven) Bey. Binanın kurulduğu ve halk tarafından "Kumluk" diye isimlendirilen yer ise, denizin doldurulmasıyla elde ediliyor. Hem buradaki iskele binası hem de "İstanbul Şehremaneti Şubesi" binası yani şimdi TESAK bu dolgu arazi üzerinde. Tarih, edebiyat ve sanat alanlarında bir ihtisas kitaplığı oluşturmak ve bu konularla ilgili yazılı/ basılı belgeleri toplamak; araştırmacıların, meraklıların hizmetine sunmak, toplumun kültürel belleğini canlı tutacak yazılı kaynakları derleyip ilgilenenler için sistemli biçimde hazır bulundurmak; bu çerçevede bilimsel toplantı, konferans, sempozyum, seminer ve sergiler düzenlemek; yayınlar yapmak bu kütüphanenin ve kültür merkezinin amaçları arasında.

Kütüphane ne yazık ki her gün 24 saat hizmet vermiyor. 09.00 – 21.00 saatleri arasında okuyucularına kapılarını açıyor. Bir de pazartesi günleri kütüphane izinli yani hizmet veremiyor. Kullanım alanı binanın biraz küçük olması sebebiyle araştırma salonları için 24, çalışma salonları için de 64 masayla sağlanabiliyor. Bir de kütüphane okuyucularına ödünç kitap hizmeti sunmuyor. Materyallerden kimliğini bırakman karşılığında sana verilen süre içinde istifade edebiliyorsun. Eğer mola kullanmak istersen de banko görevlisine oturduğun masa numarasını teslim ederek çıkıyorsun ve 40 dk. içinde dönüyorsun. Dönmezsen yerin iptal edilip bir başkasına veriliyor.

Kütüphaneye ulaşım kütüphanenin Kadıköy Rıhtım’da olmasından ötürü gayet rahat. Beşiktaş İskelesi’nin tam karşısında yer alan bu kütüphane müthiş boğaz manzarasıyla seni bekliyor.

Beşiktaş İskelesi’nin tam karşısı ama açık adres sende yine de dursun: Caferağa Mahallesi,, Rıhtım Caddesi, No:2 D:3, 34710 Kadıköy/İstanbul


Şemsipaşa İlçe Halk Kütüphanesi
 

Şemsipaşa Külliyesi Üsküdar'ın en güzel yerlerinden birinde denizin kıyıyla buluştuğu, insanların önünde balık tuttuğu, camisinde namaz kıldığı, kütüphanesinde kitap okuyup huzur bulduğu, tarihin ve Mimar Sinan’ın bize bırakmış olduğu en güzel eserlerden birisi. Bir rivayete göre, bu medresenin yapımında verilen emeklere ve göz nuruna saygıdan üstüne kuşlar konmuyor ve âşık olmuşçasına Üsküdar’ın bu güzel şaheserini seyrediyorlar. Şemsipaşa Külliyesi, Mimar Sinan'ın Süleymaniye Külliyesi kadar önemli bir yapıtı.

Yaptırdığı külliye, Mimar Sinan'ın inşâ ettiği külliyeler içinde en küçüğü. Sinan'ın hayatının sonlarında tasarladığı, onun duygu ve dünyasını ve birikimini en iyi yansıtan eseri. Aynı zamanda, Osmanlı klasik mimarisinin ötesindeki yerleşme düzeni ile zamanını aşan bir mükemmelliğe sahip.  Rivayete göre; kuşlar bile Mimar Sinan'ın bu eseri yaparken döktüğü göz nuruna saygıdan caminin kubbe ve minaresine konmuyor, üstünü kirletmiyorlar. Bu yüzden halk arasında adı “Kuşkonmaz Camisi” olarak biliniyor. 

Kütüphane, resmi günler hariç her gün hizmet veriyor ancak 24 saat değil. 08.00 – 22.30 saatleri arasında kapılarını okuyucuya açıyor. Denize sıfır bu kütüphaneyi sanıyorum sen de bırakmak istemeyeceksin… Üsküdar’da Şemsipaşa Sahili’nde yer alan bu kütüphaneye Marmaray ve Üsküdar – Çekmeköy metro hattını kullanarak ve Üsküdar istasyonunda inip yalnızca 3 dk. yürüyerek ulaşabilirsin. 

Olur ya, lazım olursa: Mimar Sinan Mahallesi, Harem Yolu No:6, 34664 Üsküdar/İstanbul

 

Tabii ki İstanbul’daki kütüphaneler bu kadarla sınırlı değil. Yukarıda sıraladığımız kütüphaneler, ulaşımı en kolay ve çalışması keyifli yerlerdi. Final döneminde başarılar. 

Kaynak: Kampüste Ne Var