Cinsiyetçi Kelimeleri Yasaklayan Üniversite

EĞİTİM, HABERLER

Yazar: Kampüste Ne Var?

Cardiff Metropolitan Üniversitesi disiplin suçları arasına cinsiyetçi kelimeleri kullanmayı da ekledi. Yapılan bu yeni düzenleme ile öğrenciler arasındaki sosyal ve kültürel farklılıkların öğrencilerin toplumsal yaşamlarını etkilemesinin önüne geçileceği savunuluyor. 

Değişim dille başlar

Kullandığımız dilin düşünüş şeklimizi etkilediği gerek dil bilimsel gerekse sosyolojik birçok araştırmaya konu olmuştur. Bu argümandan yola çıkarak, dildeki cinsiyetçi kelimelerin yerinin ‘cinsiyetsiz’ kelimelerle değiştirilmesi sosyal medyada da bazı kampanyalarla zaman zaman desteklenmiştir. HeForShe’ye destek veren kimi şirketler de işyerinde ‘cinsiyetsiz’ kelime uygulamaları başlatmışlardır. 

Cardiff Metropolitan Üniversitesi ise, cinsiyetsiz dil uygulamasını bir sosyal sorumluluk aksiyonundan öteye taşıyarak bunu okulun disiplin kurallarına ekledi. Yasaklı kelimeler listesinde ‘insanoğlu’, ‘bilim adamı’ ve ‘iş adamı’ gibi kelimelerle birlikte 34 kelime bulunuyor. Bu kelimelere alternatif olarak cinsiyet belirten kelimelerin yerine ‘insan’ kelimesinin kullanımı teşvik ediliyor. 

Bunun yanında listede, ‘heteroseksüel’ ve ‘homoseksüel’ kelimelerinin yerine ‘farklı-cinsiyet’ ve ‘eş-cinsiyet’ ifadelerinin kullanılması gerektiği belirtiliyor. İnsanların yönelimlerine göre kategorize eden kelimeler yerine, sıfatlaştırmadan kaçınılarak farklılıkları belirten kelime kullanımının toplumda ayrışmaya neden olmayacağı savunuluyor.  


Fiziksel farklılıkları ifade eden kelimeler de yasak

Her türlü gruplaştırıcı kelimeye savaş açan üniversite, cinsiyetçi kelimelerin yanında fiziksel farklılıkları belirten kelimeleri de revize ediyor. Örneğin; ‘engelli’ ya da ‘sağır’ gibi kelimeler yerine ‘engelli insan’ veya ‘sağır insan’ tamlamalarının kullanılması gerekiyor. Bu sayede fiziksel farklılıklara sahip insanların toplumdan ayrı olduğu düşüncesinin aşılabileceği düşünülüyor. 


Konuşma özgürlüğünü kısıtlıyor mu? 

Yeni düzenleme her ne kadar sosyal anlamda faydalı bir uygulama olsa da destekçileri olduğu kadar karşı çıkanları da var. Yasaklı kelimelerin kullanımında hukuki yaptırımın olması bazı kişiler tarafından konuşma özgürlüğüne bir saldırı olarak nitelendiriliyor. Cardiff Metropolitan Üniversitesi sözcüsü yeni politika ile ilgili şu yorumda bulundu: “Üniversite, açıkça hukuk kuralarında yer alan akademide konuşma özgürlüğü ilkesini çiğnemiştir.”

Düzenlemeye karşı çıkanlardan biri de Kent Üniversitesi öğretim görevlisi Dr. Joanna Williams. Aynı zamanda akademide konuşma özgürlüğü savunucularından olan Williams’a göre, yasallaşan bu düzenleme düpedüz sansür niteliği taşıyor ve öğrencilerin özgür konuşma hakkını elinden alıyor. 

Üniversitelerde sansür konusu hâlihazırda İngiltere’de tartışılan bir konu. Örneğin, üniversitelerdeki konuşma platformlarını detaylandıran bir raporda; İngiltere’deki 10 üniversiteden dokuzunda konuşma özgürlüğünü kısıtlayıcı düzenlemelerin olduğu belirlendi. Konuşma sansürü en belirgin şekilde kurumun değerleri ile uyuşmayan konuşmacıları kabul etmemesi veya edebiyat ve düşünce kulüplerini engellemesi yoluyla gerçekleştiriliyor.

Söz konusu uygulama bu kapsamda bir sansür müdür veya öyleyse bile motivasyonu sebebiyle hoş görülebilir mi, kararı size bırakalım. 
 

Kaynak: Kampüste Ne Var